Οδηγός για τη συνταξιοδότηση εκπαιδευτικών και δημοσίων υπαλλήλων με ανήλικα παιδιά


Οδηγός στον λαβύρινθο για πατέρες ανηλίκων

Δαιδαλώδες είναι το καθεστώς για τη συνταξιοδότηση των ανδρών με ανήλικα παιδιά, καθώς η ηλικία «εξόδου» παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις που φτάνουν ακόμα και τα δεκατρία έτη.

Δαιδαλώδες είναι το καθεστώς για τη συνταξιοδότηση των ανδρών με ανήλικα παιδιά, καθώς η ηλικία «εξόδου» παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις που φτάνουν ακόμα και τα δεκατρία έτη.

Ευνοϊκές διατάξεις ισχύουν μόνο για συγκεκριμένες κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων, ενώ στον αντίποδα ελάχιστα είναι τα περιθώρια για… ταχύτερη έξοδο για τους άνδρες με ανήλικα παιδιά που καλύπτονται από Ταμεία του ευρύτερου δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.

Οπως τονίζει ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος, που είναι ειδικός σε θέματα εργατικού και ασφαλιστικού δικαίου: με την ασφαλιστική μεταρρύθμιση του 2010, κατόπιν της απόφασης του ευρωπαϊκού δικαστηρίου για την υποχρέωση εξίσωσης των ορίων ηλικίας ανδρών και γυναικών στον δημόσιο τομέα, άλλαξε για πρώτη φορά το καθεστώς συνταξιοδότησης των γονέων, με συνέπεια οι πατέρες να αποκτήσουν πλέον και αυτοί τη δυνατότητα εξόδου σε συνταξιοδότηση, με ευνοϊκότερους όρους.

Παράθυρο
Ετσι, στο Δημόσιο άνοιξε ένα παράθυρο από το 2011 έως το 2013, που έδωσε τη δυνατότητα σε άνδρες γονείς να θεμελιώσουν σχετικά δικαιώματα και να κατοχυρώσουν δυνατότητα συνταξιοδότησης για το μέλλον.

Ωστόσο, στον ιδιωτικό τομέα, στους φορείς ασφάλισης αρμοδιότητας του υπουργείου Εργασίας, καμιά αλλαγή δεν επήλθε στο καθεστώς συνταξιοδότησης των ανδρών γονέων.

Μάλλον περιορίστηκε καθώς πλέον για τους γονείς τριών και άνω παιδιών ασφαλισμένους στα Ταμεία των ΔΕΚΟ είναι απαραίτητο, πέρα από διαζευγμένοι, να έχουν και την επιμέλεια των τέκνων με ξεχωριστή δικαστική απόφαση.

Πάντως, «διαβατήριο» για την ταχύτερη έξοδο παραμένουν τα πλασματικά έτη ασφάλισης, στα οποία συμπεριλαμβάνονται υπό προϋποθέσεις τα χρόνια για τα παιδιά. Το «Εθνος-Συντάξεις» παρουσιάζει σήμερα έναν αναλυτικό οδηγό για τη συνταξιοδότηση των ανδρών με ανήλικα παιδιά από τον δημόσιο, τον ευρύτερο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.

Δημόσιο: Επέκταση των διατάξεων για ανίκανα τέκνα

Ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για τους άντρες με ανίκανα τέκνα που απασχολούνται στον δημόσιο τομέα. Με τον Νόμο 3865/10 επεκτάθηκαν και στους άντρες οι διατάξεις που ίσχυαν για τις μητέρες, καθώς μέχρι τότε μόνο οι γυναίκες μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν με το ειδικό καθεστώς.

Το ποσοστό ανικανότητας που πρέπει να φέρει το ανίκανο παιδί, προκειμένου να τύχει ο πατέρας ευνοϊκότερης συνταξιοδοτικής μεταχείρισης, είναι πλέον 67% με επιπρόσθετη προϋπόθεση της ανικανότητας την αδυναμία άσκησης κάθε βιοποριστικού επαγγέλματος. Αρμόδιο όργανο για τη διαπίστωση της ανικανότητας του παιδιού και τον ορισμό του ποσοστού ανικανότητας παραμένει η Α.Σ.Υ.Ε. (Ανωτάτη Στρατιωτική Υγειονομική Επιτροπή).

Οπως ήδη αναφέρθηκε, το δικαίωμα συνταξιοδότησης με ανάπηρο παιδί μπορεί να ασκηθεί και από τους δύο γονείς. Με το προϊσχύον καθεστώς σημειώνουμε ότι οι άνδρες υπάλληλοι δεν ετύγχαναν ευνοϊκότερης συνταξιοδοτικής μεταχείρισης, ρυθμίσεις που εξακολουθούν να ισχύουν για όσους θεμελίωσαν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2010.

Ασφαλισμένοι μετά την 1η/1/1983
Κατηγορίες
Θεμελίωση μέχρι 31/12/2010
Θεμελίωση από 1ης/1/2011
Ετη
θεμελίωσης
Ποσοστό
ανικανότητας
Οριο
ηλικίας
Ετη
θεμελίωσης
Ετος
θεμελίωσης
Ποσοστό
ανικανότητας
Οριο
ηλικίας
Ανδρες με ανάπηρα παιδιά
25
~
65
25
Οποτεδήποτε
67% (ανίκανο για κάθε βιοποριστικό επάγγελμα με γνωμάτευσητης Α.Σ.Υ.Ε.)
ΠΑΤΕΡΕΣ ΑΝΗΛΙΚΩΝ

Κερδισμένοι όσοι θεμελιώνουν 2011-2012

Διαφορετικές «ταχύτητες» ισχύουν για τη συνταξιοδότηση των αντρών με ανήλικα τέκνα από τον δημόσιο τομέα. Κερδισμένοι είναι όσοι θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα τη διετία 2011 – 2012, καθώς προβλέπονται μειωμένα όρια ηλικίας.

Διαφορετικές «ταχύτητες» ισχύουν για τη συνταξιοδότηση των αντρών με ανήλικα τέκνα από τον δημόσιο τομέα. Κερδισμένοι είναι όσοι θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα τη διετία 2011 – 2012, καθώς προβλέπονται μειωμένα όρια ηλικίας.

«Κλειδί» για το όριο ηλικίας είναι το έτος κατά το οποίο θεμελιώνεται το συνταξιοδοτικό δικαίωμα στον δημόσιο τομέα. Ειδικότερα προβλέπονται τα εξής για τους άντρες με ανήλικα τέκνα:

- Ασφαλισμένοι που θεμελιώνουν δικαίωμα μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2010. Δεν υπάρχει ειδικός καθεστώς για τους άντρες, καθώς οι ευνοϊκές ρυθμίσεις ισχύουν μόνο για τις μητέρες ανήλικων τέκνων. Για τους συγκεκριμένους ασφαλισμένους η «έξοδος» με 25ετία γίνεται σε ηλικία 65 ετών.

- Ασφαλισμένοι που θεμελιώνουν δικαίωμα τη διετία 2011- 2012. Είναι οι «τυχεροί» του ασφαλιστικού, καθώς προβλέπονται μειωμένα όρια ηλικίας με βάση τα όσα ισχύουν και για τις μητέρες ανήλικων τέκνων. Ετσι για όσους θεμελίωσαν δικαίωμα πέρσι το όριο ηλικίας διαμορφώνεται στα 52 έτη, ενώ φέτος πάει στα 55 έτη.

Για τον σκοπό αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο χρόνος της ασφάλισης στο Δημόσιο αλλά και ο χρόνος του ιδιωτικού τομέα όπως επίσης και οι πλασματικοί χρόνοι. Ο χρόνος των τέκνων, εφόσον έχει συμπληρωθεί 15ετής δημόσια υπηρεσία αλλά και ο χρόνος των σπουδών και της στρατιωτικής θητείας.

Πλασματικά
Προσοχή χρειάζεται όμως στις αναγνωρίσεις των πλασματικών ετών, καθώς ο στρατός και τα τέκνα λειτουργούν αναδρομικά, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν να οδηγήσουν σε θεμελίωση το 2010. Σε μία τέτοια περίπτωση υπάρχει απώλεια του ευνοϊκού καθεστώτος συνταξιοδότησης με ένταξη στις γενικές μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2010 διατάξεις.

Να σημειώσουμε εδώ ότι όσοι χάνουν τη δυνατότητα θεμελίωσης λόγω ύπαρξης χρόνου του ιδιωτικού τομέα πριν από την πρόσληψη στο Δημόσιο -με τον οποίο και συμπληρώνεται η απαραίτητη 25ετία πριν από το 2011- έχουν τη δυνατότητα να αποποιηθούν τον χρόνο αυτό. Η συγκεκριμένη επιλογή είναι συμφέρουσα ιδιαίτερα όταν το σχετικό χρονικά διάστημα ασφάλισης (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ) είναι πολύ μικρό. Εάν είναι μεγαλύτερο δεν συμφέρει η οιονεί αποποίηση.

Ομως υπάρχει και σε αυτήν την περίπτωση σχετική δυνατότητα ώστε να μην πάει καθόλου χρόνος χαμένος. Ετσι, εάν κάποιος επιθυμεί, μπορεί να εξαγοράσει το σχετικό πλεονάζον χρονικό διάστημα στο Δημόσιο. Με τον τρόπο αυτό ο εν λόγω χρόνος παύει να προσμετράται για θεμελίωση και υπολογίζεται μόνο για προσαύξηση της σύνταξης. Ετσι με μια μικρή επιβάρυνση είναι δυνατόν να ωφεληθεί ο ασφαλισμένος, κερδίζοντας ως και 10 έτη «ταχύτερης» συνταξιοδότησης.

Το κόστος για την εξαγορά αυτή είναι 7% επί των συντάξιμων αποδοχών. Πρόκειται για παλαιά ρύθμιση η οποία είχε σκοπό να μετριάσει τις αναγνωρίσεις του χρόνου ιδιωτικού τομέα στο δημόσιο, που όμως αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμη.

- Ασφαλισμένοι που θεμελιώνουν δικαίωμα από 1η Ιανουαρίου 2013 και μετά. Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι είναι χαμένοι, καθώς δεν ισχύουν οι ευνοϊκές διατάξεις για τους γονείς ανηλίκων τέκνων. Η «έξοδος» γίνεται με 25ετία σε ηλικία 65 ετών.

Ασφαλισμένοι από 1983 έως και 1992
Κατηγορία
Απαιτούμενα για θεμελίωση
συντάξιμα έτη
Ετος
Συμπλήρωσης
Συντάξιμα έτη για
συνταξιοδότηση
Οριο
Ηλικίας
Πατέρες
Ανηλίκων
25
Μέχρι 31/12/2010
25
65
25
από 1/1/2011
25
52
25
2012
25
55
25
2013
25
65

Κλείνουν οι πόρτες εξόδου από το 2013 για τους τρίτεκνους

Να συνταξιοδοτηθούν με ευνοϊκές προϋποθέσεις έχουν τη δυνατότητα οι ασφαλισμένοι στον δημόσιο τομέα που έχουν τουλάχιστον τρία παιδιά. Αυτό ισχύει για όσους θα θεμελιώσουν δικαίωμα μέχρι και το τέλος της φετινής χρονιάς, καθώς από το 2013 και μετά κλείνουν οι πόρτες της πρόωρης εξόδου.

Συγκεκριμένα φέτος το όριο ηλικίας διαμορφώνεται στο 55ο έτος της ηλικίας, ενώ από την επόμενη χρονιά πηγαίνει στο 65ο έτος. Η αύξηση του ορίου ηλικίας ξεκίνησε πέρυσι, με την έξοδο να γίνεται στα 52 έτη.

Επιπλέον αυξάνονται τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης προκειμένου την επόμενη χρονιά να φτάσουν τα 25 έτη. Ετσι φέτος χρειάζεται η συμπλήρωση 23 ετών ασφάλισης.

Οσον αφορά τα πλασματικά έτη, οι πατέρες που επιθυμούν ακόμη και αυτοί που έχουν συμπληρώσει 20ετία αλλά και 25ετία μπορούν να εξαγοράσουν τα έτη των τέκνων, εφόσον έχουν συμπληρώσει 15ετή δημόσια υπηρεσία, τον στρατό, τα έτη των σπουδών για θεμελίωση αλλά και προσαύξηση της σύνταξης. Εδώ πρέπει να τονιστεί πως ο χρόνος του ιδιωτικού τομέα προσμετράται τόσο για θεμελίωση όσο και για προσαύξηση με βάση τις διατάξεις για τη διαδοχική ασφάλιση.

Κατηγορία
Ετη
Ασφάλισης
Ετος
Συμπλήρωσης
Οριο
Ηλικίας
Πατέρες
3 παιδιών
και άνω
20
Μέχρι 31/12/2010
ΧΟΗ **
21
2011
52
23
2012
55
25
2013
65
*Χ.Ο.Η. Χωρίς όριο ηλικίας
** Για όσους θεμελίωσαν δικαίωμα μέχρι και το 2010, το δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί μόνο από άνδρες που είναι χήροι ή έχουν την επιμέλεια με δικαστική απόφαση.

Κ. ΚΟΚΚΑΛΙΑΡΗ – ΕΘΝΟΣ/ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ, Ιούνιος 2012

ΠΗΓΗ: alfavita.gr

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 103 other followers